![](https://www.kathimerini.com.cy/assets/modules/wnp/articles/202110/419438/images/b_energeia.jpg)
Kathimerini.gr
VANESSA DEZEM, WILLIAM WILKES / BLOOMBERG
Οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες εξωθούνται στα όριά τους καθώς η ενεργειακή κρίση της Ευρώπης επιδεινώνεται μέρα με τη μέρα.
Με τις τιμές του φυσικού αερίου να σημειώνουν διαρκώς νέα ρεκόρ και να συμπαρασύρουν τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, πολλές εταιρείες εντάσεως ενέργειας έχουν διακόψει προσωρινά τη λειτουργία τους, που έχει γίνει υπερβολικά δαπανηρή. Και καθώς πλησιάζει ο χειμώνας και οι Ευρωπαίοι αρχίζουν να ανοίγουν τη θέρμανση, το πρόβλημα θα εντείνεται και θα εξωθεί όλο και περισσότερα διευθυντικά στελέχη σε δύσκολες αποφάσεις για τη λειτουργία των επιχειρήσεων. Ανάμεσα σε όσες έχουν ήδη προβεί σε δραστικά μέτρα συγκαταλέγεται η γερμανική βιομηχανία αμμωνίας SKW Stickstoffwerke Piesteritz GmbH, που καταναλώνει 640 γιγαβατώρες φυσικού αερίου ετησίως, όσες χρειάζονται δηλαδή περίπου 50.000 νοικοκυριά. Χθες ανακοίνωσε ότι θα μειώσει την παραγωγή της κατά 20% προκειμένου να αντεπεξέλθει στις αυξήσεις των τιμών του φυσικού αερίου. «Δεν έχει νόημα να παράγουμε αμμωνία με τις τιμές σε αυτά τα ύψη» σχολίασε σχετικά ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Πετρ Σινγκρ, που προειδοποίησε την κυβέρνηση πως αν δεν λάβει μέτρα επίκειται πλήρης διακοπή της παραγωγής.
Σαν ηχώ της προειδοποίησής του ήχησε την ίδια μέρα στη Βρετανία η έκκληση που απηύθυνε η Ενωση Βιομηχανιών Εντάσεως Ενέργειας προς την κυβέρνηση ζητώντας να επιστρατεύσει μέτρα εκτάκτου ανάγκης για να μη δει να κλείνουν οι βιομηχανίες της χώρας τον χειμώνα. Η κρίση που πλήττει τη Γηραιά Ηπειρο είναι αποτέλεσμα ενός μείγματος ελλείμματος προσφοράς και εκρηκτικής αύξησης της ζήτησης μετά την πανδημία. Απειλεί κυριολεκτικά να βάλει φρένο στην ανάκαμψη της οικονομίας οδηγώντας σε διαστημικά ύψη το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων αλλά και τους λογαριασμούς των νοικοκυριών που οδηγούν τον πληθωρισμό στα υψηλότερα επίπεδα πολλών ετών. Πολλές επιχειρήσεις προσπαθούν να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα στη χρήση της ενέργειας, αλλά όσα κι αν καταφέρνουν τα υπερκαλύπτει η συνεχής εκτόξευση του κόστους της. Η κατάσταση θα επιδεινωθεί αν η ακρίβεια στην ενέργεια εξελιχθεί σε έλλειψη αυτής και αναγκάσει περισσότερες βιομηχανίες να προβούν σε διακοπή λειτουργίας. Υπάρχει, άλλωστε, ο κίνδυνος άμεσης παρέμβασης των κυβερνήσεων, όπως συνέβη στην Κίνα. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συνεπάγεται περιορισμούς στην κατανάλωση ενέργειας για τις βιομηχανίες προκειμένου να εξοικονομηθούν οι αναγκαίες προμήθειες για τη θέρμανση των νοικοκυριών τον χειμώνα και προπαντός την περίοδο των Χριστουγέννων.
«Η κατάσταση είναι πράγματι τρομακτική» σχολιάζει ο Κάρστεν Ρολ, επικεφαλής του τομέα ενέργειας στην Ενωση Γερμανικών Βιομηχανιών (BDI). Οπως τονίζει, «οι συνεχείς αυξήσεις των τιμών σε ζαλίζουν» Τον περασμένο μήνα, άλλωστε, η βιομηχανία λιπασμάτων C.F. Industries Holding ανέστειλε τη λειτουργία δύο μονάδων της στη Βρετανία επικαλούμενη τις τιμές του φυσικού αερίου. Η αυστριακή Borealis A.G. και η νορβηγική εταιρεία χημικών Yara International ASA έχουν επίσης ανακοινώσει μειώσεις στην παραγωγή τους. Με αυτές τις κινήσεις τους θα πλήξουν, πάντως, και άλλους κλάδους, όπως για παράδειγμα την αγροτική παραγωγή, με αποτέλεσμα την περαιτέρω άνοδο των τιμών των τροφίμων. Και βέβαια αν αναστείλουν τη λειτουργία τους πολλές βιομηχανίες θα καμφθεί η οικονομική ανάπτυξη και τελικά θα χαθούν θέσεις εργασίας. Ωστόσο είναι περιορισμένες οι επιλογές για παρεμβάσεις με σκοπό να ανακοπεί η άνοδος των τιμών της ενέργειας. Στην πλευρά της προσφοράς ενέργειας δεν αναμένεται να αυξηθεί η παροχή από τους μεγάλους παραγωγούς φυσικού αερίου, που έχουν περιορίσει τις ροές για να διασφαλίσουν την κάλυψη των δικών τους αναγκών. Οσο περισσότερο διαρκέσει η κρίση τόσο περισσότερες είναι οι πιθανότητες μιας γενικευμένης έλλειψης.
Ο γερμανικός κολοσσός της BASF ετοιμάζεται για ένα τέτοιο σενάριο και δηλώνει πως έχει ήδη διασφαλίσει μακροπρόθεσμα συμβόλαια με μια σειρά από παρόχους φυσικού αερίου, ώστε να μην κινδυνεύει εξαρτώμενος από μόνο έναν προμηθευτή. Η μονάδα της BASF στο Λουντβιγκσχάφεν, που είναι η μεγαλύτερη μονάδα χημικών στην Ευρώπη, έχει χαρακτηριστεί «συστημικής σημασίας»από τη γερμανική εταιρεία ενέργειας, που σημαίνει ότι δεν πρόκειται να διακοπεί η ηλεκτροδότησή της χάριν της προσφοράς στο κοινό. Ο αντίκτυπος των ιλιγγιωδών τιμών φυσικού αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας και άνθρακα είναι μεγαλύτερος για τις μικρές και μεσαίες βιομηχανίες που έχουν περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες και είναι πιο ευάλωτες στην αστάθεια. Οπως τονίζει ο Αντρέας Λέσχελ, καθηγητής Οικονομικών Φυσικών Πόρων στο Πανεπιστήμιο της Ρουρ – Μπόχουμ, πολλές μικρές γερμανικές βιομηχανίες που είχαν ήδη πληγεί από την πανδημία αποφάσισαν πως δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν όσο παραμένουν σε τόσο υψηλά επίπεδα οι τιμές του φυσικού αερίου. Και καταλήγει στη διαπίστωση ότι «σειρά από απίθανες εξελίξεις αθροίζονται και προκαλούν μια κατάσταση, όμοια της οποίας δεν έχουμε ξαναδεί έως τώρα».