![](https://www.kathimerini.com.cy/assets/modules/wnp/articles/201902/323752/images/b_agathaggeloupetros.jpg)
![Του Απόστολου Τομαρά](assets/modules/wnp/authors/28/images/tomaras_2.jpg)
Του Απόστολου Τομαρά
Δεκαπέντε μέρες πριν από την 1η Μαρτίου ο πρόεδρος του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου ξεκαθαρίζει το τι μέλλει γενέσθαι με τους ιατρούς και το ΓεΣΥ. Ο Πέτρος Αγαθαγγέλου κατηγορηματικά απορρίπτει κάθε σκέψη για αναβολή εφαρμογής του ΓεΣΥ. Υποστηρίζει πως οι γιατροί δεν είναι ενάντια σε ένα δημόσιο σχέδιο υγείας όχι όμως σε αυτό που προτείνει η κυβέρνηση. Επιρρίπτει ευθύνες στο Υπουργείο Υγείας για τα περί μνημονίου κάνοντας λόγω για fake news.
Την 1η Μαρτίου ξεκινά η μεγαλύτερη μεταρρύθμιση στα χρονικά της Δημοκρατίας. Με ένα μεγάλο κομμάτι του ιατρικού κόσμου να διαφωνεί πώς μπορεί να υλοποιηθεί το ΓεΣΥ;
Πράγματι πρόκειται για τη μεγαλύτερη και σημαντικότερη μεταρρύθμιση στη σύγχρονη ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτό που μας προβληματίζει όμως είναι η ανετοιμότητα του κράτους να ανταποκριθεί στο αίτημα της κοινωνίας μας για την εφαρμογή ενός βιώσιμου και λειτουργικού συστήματος υγείας.
Είμαστε λιγότερο από 15 ημέρες μακριά από την στιγμή που οι πολίτες της χώρας θα κληθούν να καταβάλουν εισφορές για ένα σύστημα Υγείας το οποίο απέχει πολύ από αυτό που του υποσχέθηκαν. Ή λοιπόν υποσχέθηκαν συνειδητά μια μαγική εικόνα ή δεν κατάφεραν να σχεδιάσουν ένα σύστημα που να καλύπτει τις ανάγκες και ανησυχίες των επαγγελματιών υγείας που θα κληθούν να το υλοποιήσουν. Και στις δύο περιπτώσεις τους βαραίνει η ηθική και πολιτική ευθύνη απέναντι στον πολίτη.
Για μένα το βασικότερο δεν είναι οι καθυστερήσεις, οι παραλείψεις, τα λάθη και οι αβλεψίες. Αυτά θα ήταν στο πρόγραμμα σε κάθε περίπτωση. Το κυρίαρχο πρόβλημα είναι η τυφλή άρνηση για αποδοχή των λαθών και η αποφασιστικότητα για ρυθμίσεις που θα το καταστήσουν βιώσιμο, ποιοτικό και ασφαλές. Η ιατρική οικογένεια δεν πρόκειται να συναινέσει σε αυτήν την προχειρότητα και στη στήριξη της νοοτροπίας «ενταχθείτε στο σύστημα και βλέπουμε». Δε μας έχουν απαντήσει στο εύλογο ερώτημά μας πως ο εν λόγω σχεδιασμός προάγει την ποιότητα στις παρεχόμενες υπηρεσίες.
Ο φανατισμός και η τυπολατρική προσήλωση στις λανθασμένες παραδοχές, το πείσμα και οι πολιτικοί και προσωπικοί εγωισμοί έχουν φέρει όλους τους επαγγελματίες υγείας απέναντι. Οι υπεύθυνοι συρρικνώνουν το ΓεΣΥ, από μια μεταρρύθμιση για την οποία θα μπορούσε να υπερηφανεύεται η Κύπρος, σε έναν ακόμη φόρο που θα σπαταλήσει τα χρήματα των πολιτών σε μισθούς μανδαρίνων χωρίς καν να αναβαθμίσει τα δημόσια νοσοκομεία. Αυτή είναι ασφαλώς μια δυσάρεστη εξέλιξη. Εμείς οι γιατροί και του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα πιστεύουμε σε ένα αποτελεσματικό, σύγχρονο δημόσιο σύστημα Υγείας που θα προστατεύει όλους τους πολίτες, ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους, και θα βασίζεται στις βέλτιστες πρακτικές που υλοποιούνται στην Ευρώπη. Αυτό που σχεδιάστηκε δεν πληροί καμιά από τις προϋποθέσεις.
Ο ΠΙΣ γνωρίζει πόσοι γιατροί ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα για συμμετοχή του ΓεΣΥ;
Δεν έχουμε κάποια επίσημη πληροφόρηση. Διαβάζουμε ποικίλους αριθμούς στα μέσα ενημέρωσης. Εσωτερικά, οι συνάδελφοι που συζητάμε σε κοινωνικό επίπεδο λαμβάνουμε από διάφορες πηγές πληροφορίες τις οποίες όμως δεν θα δημοσιοποιήσω από σεβασμό στην επιλογή κάθε γιατρού. Το πιθανότερο είναι ότι αν είχαν πιάσει τα νούμερα που ζητούσαν τώρα θα πανηγύριζαν.
Κ. Αγαθαγγέλου μπορείτε να μας πείτε ποιος ήταν ο συντάκτης του περιβόητου μνημονίου που παραδόθηκε στον Υπουργό Υγείας;
Χαίρομαι που μου κάνετε αυτή την ερώτηση γιατί μου δίνετε τη δυνατότητα να πω για ακόμη μια φορά ότι το ζήτημα που προέκυψε δεν είναι τίποτα άλλο από μια προσπάθεια αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης, μια απόπειρα να πληγεί το κύρος και η αξιοπιστία της ηγεσίας του ΠΙΣ.
Η είδηση ότι ο ΠΙΣ, γιατροί υπό την ηγεσία του ΠΙΣ ή εκπρόσωποί τους ανέλαβαν πρωτοβουλία με την ονομασία Μνημόνιο Συναντίληψης είναι fake news. Πρόκειται για ψευδές κατασκεύασμα που επιστρατεύτηκε για να καλυφθεί η ελάχιστη συμμετοχή των γιατρών στο άνοιγμα των γενικών καταλόγων. Κανένα Μνημόνιο Συναντίληψης δεν έχει συζητηθεί από τον ΠΙΣ, πολλώ μάλλον να υπογραφεί από εμένα.
Τον συντάκτη του περιβόητου Μνημονίου Συναντίληψης πρέπει να τον αναζητήσετε στους διαδρόμους του Υπουργείου. Από εκεί έγινε απόπειρα να παραδοθεί στον ΠΙΣ. Εμείς σας επιβεβαιώνουμε ότι είχαμε άτυπα λάβει, μέσω του έμπιστου και αξιόπιστου συμβούλου μας της Deloitte, ο οποίος πάντοτε έπραττε και πράττει μέσα σε αυστηρούς κανόνες δεοντολογίας και ηθικής, το συγκεκριμένο ανεπίσημο έγγραφο σε φάκελο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κρίθηκε ότι δεν μπορεί να αποτελέσει βάση για οποιαδήποτε διαπραγμάτευση.
Επιστράφηκε με την επισήμανση ότι οι αρμόδιοι, ό,τι έχουν να μας πουν, ας μας το πουν θεσμικά και δημοσίως.
Δεν είναι βαρύ να κατηγορείται ο Υπουργός Υγείας για πλαστογραφία. Τι στοιχεία έχετε;
Τόσο η ηγεσία όσο και τα μέλη του ΠΙΣ δηλώνουν απόλυτη προσήλωση στο νομικό και θεσμικό πλαίσιο και πλήρη σεβασμό στους θεσμούς της κυπριακής πολιτείας. Αλλά δεν είμαστε εμείς αυτοί οι οποίοι διαρρεύσαμε και αργότερα επιβεβαιώσαμε τις ψευδολογίες για Μνημόνιο Συναντίληψης. Αυτό που είπαμε είναι καθαρό: Εάν υπάρχει τέτοιο έγγραφο με την υπογραφή μου, είναι προϊόν πλαστογραφίας και θα κινηθούν οι δέουσες νομικές διαδικασίες. Θα είμαι ο πρώτος που θα απολογηθεί δημόσια εάν αποδείξει ο οποιοσδήποτε τη γνησιότητα κειμένου με τίτλο Μνημόνιο Συναντίληψης με υπογραφές της ηγεσίας του ΠΙΣ. Πεδίον δόξης λαμπρό.
Εκτός του ΔΣ του ΠΙΣ υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για το ΓεΣΥ;
Οι διαφορετικές απόψεις είναι η πεμπτουσία μιας δημοκρατικής και ανοικτής κοινωνίας. Αλίμονο αν όλοι συμφωνούσαμε μεταξύ μας. Ο ΠΙΣ ποτέ δεν υποχρέωσε κανέναν να είναι υπέρ ή κατά του ΓεΣΥ, να συμβληθεί ή να απέχει. Αυτό που κάναμε είναι να δώσουμε τεκμηριωμένη και υπεύθυνη πληροφόρηση στα μέλη μας ώστε τα ίδια να αποφασίσουν τι θα κάνουν με το μέλλον τους.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, πριν τρία χρόνια εκπονήσαμε μελέτη η οποία παρουσίασε ξεκάθαρα τις θέσεις και εισηγήσεις του ιατρικού κόσμου και όχι μόνο. Αγνοήθηκε εντελώς από την αρμόδια αρχή και δυστυχώς όλο και περισσότερο επιβεβαιώνεται η ορθότητά της.
Το γεγονός ότι η πολυπληθέστερη Γενική Συνέλευση που έγινε ποτέ αποφάσισε ομόφωνα τις πέντε προϋποθέσεις, το γεγονός ότι το σύνολο των Επιστημονικών Εταιρειών στήριξε τον ΠΙΣ και απέρριψε το Σχέδιο, το γεγονός ότι σχεδόν όλοι οι παιδίατροι αρνήθηκαν να εγγράφουν στους καταλόγους, δείχνει ότι η θέση μας όχι μόνο είναι πλειοψηφική αλλά και συντριπτικά μαζική.
Είναι ψέματα και υποτιμητικό για σοβαρούς επιστήμονες να υποστηρίζεται ότι κάνουμε bullying ή παραπληροφορούμε τους γιατρούς, λες και ο δείκτης νοημοσύνης τους είναι χαμηλός και δεν τους επιτρέπει να αντιλαμβάνονται τα ενώπιον τους δεδομένα. Αντίθετα, όσα περισσότερα πληροφορούνται με εγκυρότητα οι γιατροί, τόσο απομακρύνονται.
Έφτασε επιτέλους η ώρα ο καθένας να αναλάβει τις ευθύνες του και να σταματήσει η συνθηματολογία και ο λαϊκισμός.
Ο ΠΙΣ θέλει ένα Γενικό Σχέδιο Υγείας;
Κατηγορηματικά ναι. Το ζητούσαμε επιτακτικά εδώ και δεκαετίες. Ένα ΓεΣΥ που θα εξασφαλίζει την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών προς κάθε ασθενή χωρίς διακρίσεις, το υψηλό επίπεδο υγείας που κατακτήσαμε μέχρι σήμερα με κόπο ως χώρα. Ένα σχέδιο που να προστατεύει την επαγγελματική αξιοπρέπεια και την επιστημονική ακεραιότητα των μάχιμων γιατρών που παίρνουν την ευθύνη και το ρίσκο. Ένα σχέδιο με σύγχρονο σχεδιασμό, με μακρόπνοη οικονομική προοπτική, που να λαμβάνει υπόψη του τα διδάγματα των άλλων χωρών, που να θεσμοθετεί αυστηρά ιατρικά πρωτόκολλα, αποδεκτό από όλους τους εμπλεκόμενους επαγγελματίες υγείας. Όχι να επιμένουμε αυτοκτονικά να μιμούμαστε ξεπερασμένα υποδείγματα, αποτυχημένα παραδείγματα όπως δυστυχώς αυτό της Ελλάδας, για τις συνέπειες του οποίου εγκαίρως ενημέρωσαν οι Ελλαδίτες συνάδελφοί μας. Τόσο απλά, τόσο ξεκάθαρα.
Κατηγορείστε (οι ιδιώτες ιατροί) ότι προσπαθείτε να το τορπιλίσετε στο βωμό των οικονομικών συμφερόντων σας.
Καταρχήν, ο ΠΙΣ δεν εκπροσωπεί τους ιδιώτες γιατρούς. Εκπροσωπεί όλους τους γιατρούς. Επιτρέψτε μου να πω ότι τα βασικά μας αιτήματα δεν έχουν να κάνουν με τις αμοιβές μας αλλά με την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και το δυσανάλογο ρίσκο στη ζωή και την καριέρα τους που καλούνται να πάρουν οι γιατροί. Αναρωτιέται κάθε λογικός άνθρωπος, γιατί κάποιος να μπει σε μια κακοσχεδιασμένη και αβέβαιη περιπέτεια, ενώ τη βλέπει να οδηγείται με μαθηματική ακρίβεια στο αδιέξοδο. Από την πρώτη ημέρα είχαμε τονίσει την υποχρηματοδότηση του όλου σχεδιασμού. Αυτό σημαίνει πρακτικά τον κατακερματισμό της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και την υπαλληλοποίηση, με εξευτελιστικούς όρους, των γιατρών.
Τέλος, είναι πιθανόν οι ίδιοι οι ιθύνοντες να μην είναι γνώστες του οικονομικού αντικτύπου του σχεδίου που φέρνουν. Θα ήθελα να αναφέρω ένα παράδειγμα που έλαβε χώρα παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ο Πρόεδρος του ΟΑΥ ανέφερε ότι οι ειδικοί γιατροί θα λαμβάνουν κατά μέσο όρο 160.000 ευρώ για εξωνοσοκομειακή περίθαλψη. Σε σχετική ερώτηση πώς αυτό είναι πρακτικά υλοποιήσιμο όταν υπάρχουν περισσότεροι από 3000 ειδικούς γιατρούς στην Κύπρο ενώ ο σχετικός προϋπολογισμός είναι 156 εκατομμύρια ευρώ, δεν ήταν σε θέση να απαντήσει.
Ως προς τι τότε η προσπάθεια δημιουργίας ενός αντί-ΓεΣΥ εάν έχουν βάση τα όσα σας καταλογίζουν;
Δεν είναι σοβαρά πράγματα αυτά. Σε όλα τα συστήματα υγείας στον κόσμο, η ιδιωτική ιατρική αποτελεί αναγκαίο πυλώνα του συστήματος υγείας. Αφορά τους κόπους και τις θυσίες του κάθε γιατρού αλλά και ανταποκρίνεται στην ανάγκη παροχής ιδιωτικών υπηρεσιών περίθαλψης στους πολίτες. Είναι ανήθικο να κατηγορείται ένας επαγγελματικός κλάδος γιατί προασπίζεται τη δουλειά του και τις υπηρεσίες που προσφέρει. Είναι χυδαίο να δαιμονοποιείται μια επαγγελματική ομάδα από τα επίσημα όργανα του κράτους γιατί ασκεί το αναφαίρετο δικαίωμά της επιλογής.
Είμαστε 15 μέρες πριν την έναρξη εισφορών. Τα δεδομένα δεν φαίνεται να αλλάζουν. Το σενάριο αναβολής μπορεί να δώσει διέξοδο στα σημερινά αδιέξοδα;
Την απάντηση σε αυτό μπορεί να τη δώσει αυτός που έχει την ευθύνη των σχεδιασμών και της υλοποίησης. Οι πρωτοβουλίες ανήκουν στο Υπουργείο Υγείας. Ωστόσο, μια αναβολή είναι αμφίβολο εάν θα ήταν αποτελεσματική. Αυτό που ζητά ο ιατρικός κόσμος δεν είναι καθυστέρηση. Είναι βελτίωση. Μια αναβολή που θα συνοδεύεται από την ίδια άτεγκτη στάση του Υπουργείου Υγείας και του ΟΑΥ δεν θα έχει κανένα αποτέλεσμα εκτός από χαμένα χρήματα για τους φορολογούμενους πολίτες.
Μπορεί να βρεθεί μια λύση την τελευταία στιγμή;
Πραγματικά το εύχομαι. Το υψηλό επίπεδο ιατρικών υπηρεσιών που έχει αποκτήσει η Κύπρος εδώ και χρόνια πρέπει να διαφυλαχθεί ως κόρη οφθαλμού. Αυτό είναι κόκκινη γραμμή για εμάς και πιστεύω ότι θα έπρεπε να είναι και για το Υπουργείο Υγείας. Οτιδήποτε άλλο θα έχει μόνο χαμένους: τους Κύπριους πολίτες.
Να τονισθεί ότι μέσα από νομοθετικές ρυθμίσεις μπορούμε να εφαρμόσουμε εθνικό σχέδιο υγείας ακόμα και μέσα στα χρονοδιαγράμματα που έχουν τεθεί. Δεν υπάρχουν ανελαστικοί νόμοι όταν υπάρχει ανάγκη τροποποίησης τους για την υγεία του λαού.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ