
Ξέρουμε ότι η Μαρίν Λεπέν καταδικάστηκε. Αλλά ποιος θα βγει πολιτικά κερδισμένος από την «πτώση» της ηγέτιδας της γαλλικής Ακροδεξιάς και τον αποκλεισμό της από τις επόμενες προεδρικές εκλογές;
Η καταδίκη της Λε Πεν για υπεξαίρεση, σε μία χρονική στιγμή που φαινόταν να έχει προβάδισμα ως υποψήφια αντικαταστάτρια του Εμανουέλ Μακρόν στην προεδρία της Γαλλίας, δημιουργεί για κάποιους πολιτικές ευκαιρίες, ενώ ίσως περιπλέκει τα πράγματα για άλλους, επισημαίνεται σε ανάλυση του Politico.
Οι εκλογές είναι προγραμματισμένες για το 2027, ωστόσο οι υποψήφιοι που ήδη διεκδικούσαν την πρώτη θέση πρέπει να αναπροσαρμόσουν τα σχέδιά τους, καθώς το φαβορί έχει φύγει πλέον από το προσκήνιο.
Ακόμη και με τη σανίδα σωτηρίας από το εφετείο, η Λεπέν είναι σίγουρα η μεγαλύτερη χαμένη από την ετυμηγορία-βόμβα της Δευτέρας, σύμφωνα με το Politico.
Αντίθετα, το γερμανικό Der Spiegel βλέπει την καταδίκη της Λεπέν ως «δώρο Θεού» για τον Εθνικό Συναγερμό και κάνει λόγο για πολιτικές συνέπειες για όλους όσοι ήθελαν να κρατήσουν το κόμμα της μακριά από την εξουσία. Τι σημαίνουν για τους μεγαλύτερους πολιτικούς «παίκτες» της Γαλλίας οι εξελίξεις;
Ζορντάν Μπαρντελά
Ο Ζορντάν Μπαρντελά (AP Photo/Jean-Francois Badias, File)
Για τον προστατευόμενο και διάδοχο της Λεπέν, η ετυμηγορία θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως απρόσμενη εύνοια της τύχης, ωθώντας το ανερχόμενο αστέρι του Εθνικού Συναγερμού (RN) σε νέα ύψη. Ως αρχηγός του κόμματος και επιλεγμένος για τη θέση του πρωθυπουργού, σε περίπτωση εκλογικής νίκης, ο 29χρονος Μπαρντελά είναι ο φυσικός αντικαταστάτης της Λεπέν στη θέση του υποψηφίου του κόμματος για την προεδρία.
Ο Μπαρντελά στάθηκε τυχερός, μέχρι στιγμής, στη σύντομη πολιτική του καριέρα, καθώς έγινε ο επικεφαλής υποψήφιος του κόμματος για τις ευρωεκλογές του 2019 σε ηλικία μόλις 23 ετών. Αλλά θα πρέπει να παίξει σωστά τα χαρτιά του για να μην χάσει τη νέα ευκαιρία.
Ο Ζαν-Ιβ Καμί, ειδικός σε θέματα Ακροδεξιάς στο Ιδρυμα Ζαν Ζορέ, αναφέρει στο Politico πως ο Μπαρντελά θα πρέπει να κινηθεί προσεκτικά αν δεν θέλει να θεωρηθεί ότι δρα ως «προδότης» και «στυγνός εκτελεστής» της πολιτικής.
«Θα ήταν μεγάλο σφάλμα αν ο Μπαρντελά, ο οποίος δεν δικάστηκε ούτε επλήγη από τη νομική διαδικασία, προσπαθούσε να κρατήσει αποστάσεις από όλα αυτά», σύμφωνα με τον Καμί, ο οποίος θεωρεί πως «ολόκληρο το κόμμα του δικάστηκε».
Σύμφωνα με το Der Spiegel, η καταδίκη της Λεπέν είναι σίγουρα σκληρό πλήγμα για το κόμμα της, αλλά μόνο προσωρινά. Από την άλλη πλευρά, παρέχει στη γαλλική Ακροδεξιά το τέλειο επιχείρημα για να παίξει τον πολιτικό μάρτυρα. Η Λεπέν και ο Μπαρντελά, δεν άργησαν να δηλώσουν ότι είναι θύματα ενός υποτιθέμενου καρτέλ πολιτικών και νομικών επιρροών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ το έχει αποδείξει, σχολιάζει ακόμη το Der Spiegel: Σε μία εποχή που τόσοι πολλοί υποστηρικτές της λαϊκιστικής δεξιάς είναι επιρρεπείς σε θεωρίες συνωμοσίας, τα νομικά προβλήματα μπορούν να μετατραπούν σε πολιτικά οφέλη. Σε αντίθεση με τον Τραμπ, η Λεπέν είναι απίθανο να γίνει πρόεδρος της γαλλικής Δημοκρατίας σύντομα, ωστόσο για τον Μπαρντελά και για το κόμμα στο σύνολό του, αυτή η καταδίκη είναι θεόσταλτη.
Μπρινό Ρεταγιό
Ο δημοφιλής υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας Μπρινό Ρεταγιό έχει τις περισσότερες πιθανότητες να αντλήσει οφέλη από το κολοσσιαίο πλήγμα στον Εθνικό Συναγερμό.
Ο σκληροτράχηλος Ρεταγιό, 64χρονο στέλεχος της κεντροδεξιάς παράταξης «Les Républicians», είδε το δημόσιο προφίλ και τη δημοτικότητά του στα ύψη από τότε που ο πρώην πρωθυπουργός Μισέλ Μπαρνιέ του ανέθεσε τη θέση.
Ο Ρεταγιό θα διεκδικήσει την ηγεσία του κόμματός του τον επόμενο μήνα. Εάν κερδίσει, θα μπορούσε να αποδειχθεί επιτυχημένη επιλογή για τους ψηφοφόρους εκείνους που θα δουν στο πρόσωπό του κάποιον, ο οποίος δεν απέχει πολύ από τις θέσεις του Εθνικού Συναγερμού σε μεταναστευτικό και ζητήματα πολιτιστικού πολέμου και ταυτόχρονα δεν φέρει το βάρος και το στίγμα του ακροδεξιού κόμματος.
Η ποινή σε βάρος της Λεπέν «θα ευνοήσει τη δυναμική ανάδειξη ενός συντηρητικού υποψηφίου, ο οποίος θα προσελκύσει ψηφοφόρους της Ακροδεξιάς», αναφέρει ο Μπρινό Ζανμπάρ, πολιτικός αναλυτής της OpinionWay στο Politico. «Οι ψηφοφόροι του Εθνικού Συναγερμού μπορεί να αποφασίσουν ότι προτιμούν τον Ρεταγιό από το να ψηφίσουν τον Μπαρντελά και να χάσουν», προσθέτει ο ίδιος.
Μαρίν Λεπέν
Τα πάντα αφορούν την ίδια, οπότε η Λεπέν προφανώς εμφανίζεται ως η μεγαλύτερη χαμένη – ακόμη και μετά την ανακοίνωση της Τρίτης περί έφεσης μέχρι το καλοκαίρι του 2026.
Ως ηγέτιδα της γαλλικής Ακροδεξιάς, η Λεπέν έχει αποδειχθεί εξαιρετικά ανθεκτική. Επέζησε βομβιστικής επίθεσης όταν ήταν παιδί, δημόσιας διαμάχης με τον πατέρα της Ζαν-Μαρί Λεπέν, καθώς και δημόσιας ταπείνωσης κατά τη διάρκεια του προεδρικού ντιμπέιτ του 2017 με τον νεαρό τότε Εμανουέλ Μακρόν.
Ωστόσο αυτό θα μπορούσε να είναι το χτύπημα που θα τερματίσει την πολιτική της καριέρα.
Ακόμα και αν δεν συμβεί αυτό, η δυναμική της Λεπέν έχει ανακοπεί. Πριν από αυτή την εβδομάδα βρισκόταν στα ύψη, με τις δημοσκοπήσεις να προβλέπουν ότι θα κέρδιζε τον πρώτο γύρο των εκλογών του 2027 και θα ήταν μάχιμη και στον δεύτερο γύρο. Με μία στρατιά από αφοσιωμένους βουλευτές σε αυτήν στην Εθνοσυνέλευση και με τις ιδέες της να γίνονται πιο mainstream στη Γαλλία, η Λεπέν φαινόταν να βρίσκεται για πρώτη φορά τόσο κοντά στο να σπάσει τον τείχος προστασίας που την κρατούσε μακριά από την εξουσία.
Φρανσουά Μπαϊρού
Ο Γάλλος πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού μπορεί να είναι ο πρώτος που θα πληρώσει τη νομική απόφαση σε βάρος της Λεπέν. Ο κεντρώος σύμμαχος του Μακρόν προσπαθεί να προσελκύσει τόσο τους βουλευτές του Εθνικού Συναγερμού όσο και εκείνους της μετριοπαθούς Αριστεράς για να κρατήσει την κυβέρνηση μειοψηφίας όρθια.
Από τότε που ήρθε στην εξουσία τον Δεκέμβριο, αφότου η Ακροδεξιά εκδίωξε τον προκάτοχό του, ο Εθνικός Συναγερμός συγκρατήθηκε από το να ανατρέψει την κυβέρνηση. Πριν από την ετυμηγορία σε βάρος της Λεπέν, η Ακροδεξιά είχε ήδη εντείνει την κριτική της.
«Ο πρωθυπουργός προσπαθεί να παραμείνει όσο το δυνατόν περισσότερο στην εξουσία, αλλά δεν υπάρχει ηγεσία», ανέφερε υψηλόβαθμο στέλεχος του Εθνικού Συναγερμού, που μίλησε με τον όρο της ανωνυμίας στο Politico. Πρόσθεσε πως οι βουλευτές του Εθνικού Συναγερμού δεν αναζητούν «δικαιολογίες» για να ρίξουν την κυβέρνηση, αλλά θα το έκαναν ευχαρίστως αν υπήρχαν «στοιχεία αρκετά σοβαρά» σε βάρος της.
Ο Μπαϊρού από πλευράς του, κινείται προσεκτικά, διότι και ο ίδιος έχει βρεθεί σε δίκη αντιμέτωπος με κατηγορίες ότι ο ίδιος και το κόμμα του υπεξαίρεσαν κονδύλια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για κομματικές δραστηριότητες, αν και σε πολύ μικρότερη κλίμακα. Ο ίδιος αθωώθηκε πέρυσι, όχι όμως και το κόμμα του και αρκετά από τα μέλη του, που κρίθηκαν ένοχα. Ωστόσο ασκήθηκε έφεση και αναμένεται νέα δίκη.
Ο πρώην πρωθυπουργός περιμένει υπομονετικά στο περιθώριο, καθώς προετοιμάζει την υποψηφιότητά του για την προεδρία. Ωστόσο, η απομάκρυνση της Λεπέν από την κούρσα θα μπορούσε να αλλάξει τα σχέδια, και όχι απαραίτητα προς το καλύτερο.
Εάν τα νομικά προβλήματα της Λεπέν ωφελήσουν συντηρητικούς όπως ο Ρεταγιό, θα πρέπει να αντιμετωπίσει πλήθος ανταγωνιστών που θα διεκδικούν το στέμμα των Κεντρώων από τον Μακρόν.
Ωστόσο, η ατυχία της Λεπέν μπορεί επίσης να τον ωφελήσει, εάν περάσει στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών και αντιμετωπίσει τον Μπαρντελά. Πριν από την ετυμηγορία, οι δημοσκοπήσεις προέβλεπαν ότι ο ίδιος και η Λεπέν θα έδιναν μάχη στήθος με στήθος αν και οι δύο περνούσαν στον δεύτερο γύρο.
Είναι ευκολότερο να νικήσει τον Μπαρντελά σε σενάριο δεύτερου γύρου. Οπως επισημαίνουν πολιτικοί αναλυτές, είναι λιγότερο έμπειρος, ενώ η Μαρίν Λεπέν είχε ήδη βρεθεί σε δύο ντιμπέιτ αντιμέτωπη με τον Μακρόν.
Εθνικός Συναγερμός
Ακόμη και αν η Λεπέν παραγκωνιστεί πάντως, το πρόβλημα παραμένει, σύμφωνα με το Der Spiegel. Οπως πολλές δυτικές χώρες, η Γαλλία υποφέρει από βαθιά κοινωνική δυσφορία και από τον φόβο της παρακμής. Αυτό το πρόβλημα είναι κατεξοχήν πολιτικό. Και μπορεί να λυθεί μόνο με πολιτικά μέσα -αν μπορεί να λυθεί- όχι με δικαστικές απαγορεύσεις και μέτρα αποκλεισμού, σημειώνεται στην ανάλυση του γερμανικού Μέσου.
Σήμερα, το RN, το κορυφαίο κόμμα της Γαλλίας, οφείλει την άνοδό του πάνω από όλα στις κοινωνικές ανησυχίες που προβάλλει. Είναι η φωνή εκείνων που νιώθουν ότι έχουν μείνει εκτός. Το κόμμα υπηρετεί την κλασική δεξιά γραμμή του λαϊκισμού, κατηγορώντας όλους τους ξένους για τις κοινωνικές και οικονομικές δυσκολίες στη χώρα.
Οσο τα άλλα κόμματα δεν είναι σε θέση να δώσουν καλύτερες απαντήσεις σε αυτές τις κοινωνικές ανησυχίες, ο αριθμός των ακροδεξιών ψηφοφόρων θα αυξάνεται.
Το 42% των ψηφοφόρων που έχουν ήδη δώσει την ψήφο τους στο RN το 2022 δεν πρόκειται να εξαφανιστεί, ακόμη και αν η υποψηφιότητα του Μπαρντελά φαίνεται πιο αδύναμη. Επιπλέον, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ήδη ότι η υπεξαίρεση των ευρωπαϊκών κονδυλίων δεν τους ενοχλεί τόσο πολύ.
Πηγή: Politico, Der Spiegel