Στα όρια Μαθιάτη σε απομονωμένο κρατικό χώρο θα ανεγερθεί το νέο σωφρονιστικό ίδρυμα, όπως ανέφερε ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Κώστας Φυτιρής, κατά τη διάρκεια της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όπου συζητήθηκαν οι συνθήκες κράτησης στις Κεντρικές Φυλακές και η διασφάλιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων των κρατουμένων, ενώ σημείωσε ότι το αίτημα έγινε αποδεκτό και από την κοινότητα.

Σύμφωνα με τον κ. Φυτιρή, το κέντρο κράτησης αλλοδαπών στις Λίμνες θα ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος Απριλίου, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία μέσα σε 2,5 μήνες έχουν απελαθεί 1450 αλλοδαποί. Όσον αφορά το Κέντρο Κράτησης Μεταναστών στη Μενόγεια, ο Υπουργός επεσήμανε, πως θα μετατραπεί σε σωφρονιστικό ίδρυμαανηλίκων.

Από πλευράς του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως, Μαρίας Στυλιανού - Λοττίδη, αναφέρθηκε πως πραγματοποιήθηκε επίσκεψη δύο φορές στη Μενόγεια. Όπως τονίστηκε από τον Λειτουργό του Γραφείου της Επίτροπου Κυριάκο Κυριάκου, ο χώρος θεωρείται κατάλληλος, καθώς διαθέτει τις υποδομές. Ωστόσο, όπως τονίστηκε χρειάζεται συντήρηση και κάποιες βελτιώσεις, οι οποίες, όπως είπε ο κ. Κυριάκου αναμένεται να υλοποιηθούν μέχρι το 2026.

Όσον αφορά τις Κεντρικές Φυλακές, επεσήμανε πως το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ο υπερπληθυσμός και οι ακατάλληλες εγκαταστάσεις. "Το Γραφείο της Επιτρόπου πραγματοποιεί συχνές και απροειδοποίητες επισκέψεις". 

37 αιτήσεις για τη θέση του Διευθυντή 

Σχετικά με την θέση του Διευθυντή των Κεντρικών Φυλακών, είπε πως έχουν υποβληθεί 37 αιτήσεις. «Δεν εξαρτάται από εμένα ποιος θα επιλεγεί δυστυχώς, είναι η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας που αποφασίζει». Εξέφρασε δε, την ελπίδα πως, θα επιλεγεί το καταλληλότερο άτομο, το οποίο θα μπορεί να διαχειριστεί την κατάσταση, ώστε να τηρούνται οι κανόνες. Παρόλο που δεν καθορίζει τα κριτήρια, ο  Υπουργός, πρσπάθησε όπως λέχθηκε από τον ίδιο, να μιλήσει με την Επιτροπή, για να μην είναι μόνο η γραπτή εξέταση το κριτήριο, αλλά η προσωπικότητα, η εμπειρία και γενικότερε οι ικανότητες του ατόμου να διαχειριστεί τα σοβαρά ζητήματα που άπτονται της θέσης αυτής.  Την ίδια ώρα εξέφρασε τη διαφωνία του με το γεγονός πως ο Υπουργός Δικαιοσύνης, δεν έχει λόγο στην πρόσληψη του Διευθυντή των Φυλακών.

Κατά τη συζήτηση ο Υπουργός Δικαιοσύνης έκανε παραδοχή για ακόμα μια φορά για την κακή κατάσταση που επικρατεί στις Φυλακές, τονίζοντας πως υπάρχουν δύο άξονες που πρέπει να εξυπηρετούνται. Αυτή της δημόσιας ασφάλειας και αυτή της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. «Δυστυχώς σε αυτές τις φυλακές εξουθενώνεται και το προσωπικό δεν τηρούνται οι πρόνοιες που επιβάλλουν οι σύγχρονοι κανονισμοί». Όπως σημείωσε ο κ. Φυτιρής, έχει ήδη προκηρυχθεί η πρόσληψη 90 δεσμοφυλάκων, ενισχύοντας ουσιαστικά τη διοικητική και επιχειρησιακή λειτουργία του Τμήματος.

Αποσυμφόρηση φυλακών

Παράλληλα ο Υπουργός σημείωσε πως, για την αποσυμφόρηση των φυλακών, εφαρμόζονται νέα κριτήρια για απόλυση με χάρη, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η επέκταση της ηλεκτρονικής επιτήρησης (βραχιολάκι) αλλά και η προώθηση εθελούσιων απελάσεων αλλοδαπών κρατουμένων. 

Ανησυχία προκαλεί και το ποσοστό των κρατουμένων που αποφυλακίζονται και επιστρέφουν στις Φυλακές, καθώς στη χώρα μας επιστρέφει πίσω το 20%, ενώ σύμφωνα με την έκθεση της CPT, το σύστημα θεωρείται αποτυχημένο εάν το 5% υποτροπιάζει. Σε παρατήρηση βουλευτή πως το σύστημα απέτυχε, ο Υπουργός είπε πως, "δεν λέμε πως είναι πετυχημένο αλλιώς δεν θα είμασταν εδώ. Τέσσερα χρόνια ακέφαλες οι Φυλακές προκλήθηκαν πολλά προβλήματα". 

Όσον αφορά τις αναρρωτικές άδειες των δεσμοφυλάκων, ο Υπουργός τόνισε πως, δεν αποτελεί δικαίωμα, υπάρχουν για όταν προκύπτει ζήτημα υγείας, ενώ όπως δήλωσε θα πραγματοποιηθεί έλεγχος και στους γιατρούς που έδωσαν τις άδειες αυτές. «Δεν γίνεται να δίνονται αναρρωτικές τηλεφωνικά».

Την ανάγκη για ριζική αλλαγή, τόνισε ο Γιώργος Μαλτέζος, πρόεδρος του Κλαδικού Συμβουλίου Δεσμοφυλάκων της Παγκύπριας Συντεχνίας «Ισότητα». «Η ώρα 1 το πρωί υπάρχει ένας δεσμοφύλακας, ο οποίος είναι έγκλειστος μέχρι τις 7 το πρωί με 100-120 άτομα. Υπάρχουν 20-30 άτομα που κοιμούνται σε κουτιά πατατών». Την ίδια ώρα, χαρακτήρισε απαράδεκτο πως εν έτει 2026 οι Φυλακές λειτουργούν ακόμη όπως λειτουργούσαν πριν 50 χρόνια.

Παράλληλα, ο κ. Μαλτέζος, έκανε λόγο για στοχοποίηση του προσωπικού. «Πρέπει να γίνει εντατική διαβούλευση με τους ίδιους τους δεσμοφύλακες.