![Του Παναγιώτη Ρουγκάλα](assets/modules/wnp/authors/96/images/panagiotis_rougkalas.jpg)
Του Παναγιώτη Ρουγκάλα
Τη θέση ότι οι Τράπεζες της Κύπρου θα είναι έτοιμες να εφαρμόσουν το νέο λογιστικό πρότυπο IFRS 9 (International Financial Reporting Standard), εξέφρασε στην «Κ» ο Γενικός Διευθυντής του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου, Δρ Μιχάλης Καμμάς, ενώ παράλληλα ανέφερε πως οι τράπεζες της Κύπρου έχουν πολλάκις αποδείξει ότι όχι απλώς εναρμονίζονται πλήρως με εποπτικές ή νομοθετικές αλλαγές, αλλά και προσαρμόζονται απόλυτα σε νέες απαιτήσεις, τόσο της αγοράς όσο και της οικονομίας ευρύτερα.
Ο Γενικός Διευθυντής του ΣΤΚ, Μιχάλης Καμμάς, τόνισε ότι δεν νοείται ανάπτυξη δίχως υγιή και ενεργό τραπεζικό τομέα, και υπογράμμισε ότι είναι απόλυτα ξεκάθαρη η πρόθεση των τραπεζών του τόπου για να χρηματοδοτήσουν υγιείς επιχειρήσεις, βιώσιμα έργα και καινοτόμες ιδέες.
Ταυτόχρονα, σημείωσε ότι το εποπτικό πλαίσιο είναι σαφώς αυστηρότερο σε σχέση με το παρελθόν, όχι απλώς σε κυπριακό αλλά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθιστώντας τις διαδικασίες χορήγησης δανείων αφενός πιο χρονοβόρες και αφετέρου με σαφώς διαφορετική προσέγγιση σε σχέση με το παρελθόν.
- Διαβλέπετε ότι θα προκύψουν μεγάλες αλλαγές στους τραπεζικούς ισολογισμούς με την εφαρμογή του νέου διεθνούς λογιστικού προτύπου 9 (IFRS 9);
- Δεν μπορεί να απαντηθεί το ερώτημά σας στη βάση εκτιμήσεων αλλά στην σαφώς πιο ορθή τακτική των ασκήσεων επί πραγματικών δεδομένων, που θα πραγματοποιήσουν οι τράπεζες σε συνεργασία με τους λογιστικούς τους οίκους. Αυτού του τύπου ασκήσεις θα γίνουν λαμβάνοντας υπόψη πραγματικά δεδομένα που ισχύουν στους ισολογισμούς των τραπεζών αλλά και στην οικονομία, ευρύτερα όπως είναι η ανεργία, η ανάπτυξη, το ρίσκο, άλλοι κίνδυνοί όπως εσωτερικοί και εξωτερικοί, οι προοπτικές, ξένες επενδύσεις κ.α.
Αυτές οι ασκήσεις θα γίνουν βεβαίως πριν από την επίσημη εφαρμογή του νέου, διεθνούς, λογιστικού προτύπου προκειμένου να διαφανούν οι πραγματικές ανάγκες, όπου και εάν υπάρχουν. Θα πρέπει πάντως, να λαμβάνεται υπόψη ότι οι συνθήκες στην Κύπρο από το 2013 κι έπειτα διαφέρουν πολύ σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Για παράδειγμα στις κυπριακές τράπεζες υπάρχει το θέμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων, αλλά ταυτόχρονα πληρούνται αυστηρές εποπτικές απαιτήσεις. Την ίδια ώρα υπάρχουν συνθήκες στην οικονομία, που ακόμη καθιστούν ευάλωτη την προοπτική σταθερής, μακράς και βιώσιμης ανάπτυξης. Ο εν λόγω συνδυασμός είναι -ενδεχομένως- ιδιαίτερα ξεχωριστός σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που δεν μπορούν να γίνουν ασφαλείς εκτιμήσεις για τον αντίκτυπο εφαρμογής του νέου, λογιστικού προτύπου στους ισολογισμούς των τραπεζών, με την εφαρμογή του.
- Θα είναι έτοιμες οι κυπριακές τράπεζες να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις;
- Οι τράπεζες της Κύπρου έχουν πολλάκις αποδείξει, ιδίως τα τελευταία χρόνια, ότι όχι απλώς εναρμονίζονται πλήρως με εποπτικές ή νομοθετικές αλλαγές, αλλά και προσαρμόζονται απόλυτα σε νέες απαιτήσεις, τόσο της αγοράς όσο και της οικονομίας ευρύτερα. Απέδειξαν, επίσης, ότι μπορούν να διαμορφώσουν πολιτικές, μηχανισμούς ή να επιμορφώσουν προσωπικό και να ετοιμάσουν έγγραφα και διαδικασίες για κάθε θέμα που αλλάζει ή αποτελεί κάτι νεοφανές για τις διαδικασίες τους.
Λέγοντας αυτά αλλά και επισημαίνοντας ότι οι τράπεζες σε όλο τον κόσμο προετοιμάζονται για την επικείμενη εφαρμογή του IFRS 9, πιστεύω ότι και οι τράπεζες της Κύπρου θα είναι σε θέση, στην ώρα τους, να εφαρμόσουν το νέο λογιστικό πρότυπο.
- Πόσο σας προβληματίζει ο πιθανός αντίκτυπος των νέων λογιστικών προτύπων ή εποπτικών απαιτήσεων σε κεφάλαια ή προβλέψεις;
- Θα πρέπει κατ΄αρχάς, να τονίσουμε ότι οι κυπριακές τράπεζες καταγράφουν υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια, σύμφωνα με τα δημόσια στοιχεία που δημοσιεύονται. Την ίδια ώρα, διαχρονικά, συμμορφώνονται πλήρως με τις εποπτικές απαιτήσεις για προβλέψεις κάτι που ισχύει και σήμερα. Επομένως, δεν διαβλέπουμε λόγους μη ευθυγράμμισης με τις όποιες, δυνητικές απαιτήσεις στο μέλλον, οι οποίες απορρέουν από τις εποπτικές αρχές.
Περεταίρω, είναι αντιληπτό ότι η διάρθρωση του χρέους, η δομή της εκάστοτε οικονομίας, όπως και οι ειδικές συνθήκες σε κάθε χώρα αποτελούν σημαντικά στοιχεία για τη διαμόρφωση εποπτικών απαιτήσεων, οι οποίες στοχεύουν αφενός σε θωράκιση έναντι κινδύνων και αφετέρου σε απορρόφηση των δυνητικών επιπτώσεων σε μια πιθανή δύσκολη περίοδο. Παράλληλα, σημαντικό -επίσης- στοιχείο που επηρεάζει το ύψος των κεφαλαιακών αναγκών είναι το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε συνδυασμό με τις προοπτικές επίλυσης του προβλήματος. Επισημαίνεται, ότι τον Δεκέμβριο του 2014 τα μη εξυπηρετούμενα ανέρχονταν σε €27,3 δισ., ενώ το ύψος των αναδιαρθρωμένων χορηγήσεων κάλυπτε το 47% από το σύνολο των ΜΕΔ. Κατά το τέλος Δεκεμβρίου του 2016, τα ΜΕΔ περιορίστηκαν σε 23,6 δισ., ενώ οι αναδιαρθρώσεις δανείων έφτασαν το ποσοστό της τάξης του 56,5%, στοιχεία που καταδεικνύουν την πρόοδο που επιτελείται στο εν λόγω κομμάτι.
- Πώς απαντάτε στα παράπονα ότι δεν παραχωρούνται εύκολα δάνεια στην αγορά που φαίνεται να τα έχει ανάγκη για να προχωρήσει προς τον δρόμο της ανάπτυξης;
- Τόσο η ζήτηση, όσο και η χορήγηση νέων δανείων στην αγορά (επιχειρήσεις και νοικοκυριά) είναι αυξημένα σε σύγκριση με προηγούμενα χρόνια, στοιχεία που αποτελούν κομμάτι της βελτίωσης στην οικονομία που σταδιακά καταγράφεται. Την ίδια ώρα, κάτι που επίσης είναι αυξημένο είναι ο ρυθμός μείωσης του συνόλου των δανείων, τόσο λόγω εξοφλήσεων όσο και λόγω κοινά αποδεκτών λύσεων που πραγματοποιούνται για διευθέτηση δανείων.
Παράλληλα, το εποπτικό πλαίσιο είναι σαφώς αυστηρότερο σε σχέση με το παρελθόν, όχι απλώς σε κυπριακό αλλά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθιστώντας τις διαδικασίες χορήγησης δανείων αφενός πιο χρονοβόρες και αφετέρου με σαφώς διαφορετική προσέγγιση σε σχέση με το παρελθόν. Εξάλλου, οι διαδικασίες απαιτούν περισσότερο χρόνο και λόγω κριτηρίων που τίθενται και για την οικονομική κατάσταση και τις προοπτικές του εκάστοτε δυνητικού δανειολήπτη και της ικανότητας αποπληρωμής χρέους που έχει.
Θα πρέπει επίσης να επισημάνουμε ότι είναι έντονη η πεποίθησή μας ότι δεν νοείται ανάπτυξη δίχως υγιή και ενεργό τραπεζικό τομέα, ρόλο τον οποίο αντιλαμβάνονται τόσο οι ίδιες οι τράπεζες όσο και άλλα, συμβαλλόμενα μέρη, όπως καταναλωτές, επιχειρήσεις και πολιτικοί. Είναι απόλυτα ξεκάθαρη η πρόθεση των τραπεζών του τόπου για να χρηματοδοτήσουν υγιείς επιχειρήσεις, βιώσιμα έργα και καινοτόμες ιδέες. Οι τράπεζες της Κύπρου επιδιώκουν να δώσουν πνοή στην ανάπτυξη της χώρας μέσω νέων δανειακών χορηγήσεων και εντός του νέου κανονιστικού, εποπτικού και νομικού πλαισίου που ήδη εφαρμόζεται.