e-kathimerini NEWSLETTER ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ENGLISH EDITION
ADSTORE NETWORK
Τελευταία ενημέρωση: 14:07
ΤΩΡΑ:
Ειδήσεις σε 90'' φαρμακεία Είσοδος Apps Home
Πολιτισμός | Βιβλίο
Ημερομηνία: 05.03.2017 | 19:56

Φρέσκος, και ακομπλεξάριστος φεμινιστικός λόγος...

«Ας είμαστε όλοι φεμινιστές», ένα ιδιαίτερο βιβλίο για την ισότητα των δυο φύλων
Newsroom Κ, Αθήνα
Η διάσημη Μπιγιονσέ απογείωσε την ομιλία της Αντίτσι στο TEDxEuston.

«Γνωρίζεις αυτήν τη συγγραφέα;» ρώτησα την τινέιτζερ αναγνώστρια που συμβουλεύομαι όποτε υποπτεύομαι ότι έχω χάσει σημαντικά επεισόδια. «Φυσικά», μου απάντησε, τραβώντας μέσα από τον σωρό των βιβλίων της το «Americanah», δανεικό και εμφανώς χιλιοδιαβασμένο. «Ωραίο αλλά σκληρό», μου λέει για το βιβλίο που το εξώφυλλό του κοσμεί η κονκάρδα «One of the Ten Best Books of the Year, New York Times Book Review» (2014), μια ιστορία για την αγάπη, τον ρατσισμό και την ταυτότητα, όπως τη βιώνουν δυο Νιγηριανοί, άντρας και γυναίκα, στις ΗΠΑ και την Αγγλία της νέας χιλιετίας.

Οταν, τώρα, η Αντίτσι, υποστηρίζει στο «Ας είμαστε όλοι φεμινιστές» ότι ο δικός της ορισμός του φεμινιστή είναι ένας άντρας ή μια γυναίκα που λέει «Ναι, υπάρχει πρόβλημα με το φύλο ως έχει σήμερα και πρέπει να το διορθώσουμε, πρέπει να τα καταφέρουμε καλύτερα», δεν βλέπω πολλά που να χωρίζουν την οπτική της από τη δική μας. Κάθε Ευρωπαία και κάθε Ασιάτισσα αλλά και κάθε Ευρωπαίος, Ασιάτης, Αμερικανός ή Αφρικανός που δεν εθελοτυφλεί θα αναγνωρίσει ότι η σαραντάχρονη Νιγηριανή συγγραφέας έχει πέρα για πέρα δίκιο όταν θέτει επιτακτικά το ζήτημα της ισότητας των φύλων.

Είναι αλήθεια ότι η ημίωρη ομιλία της στο TEDxEuston (2013), που ήδη προβλήθηκε περίπου 3,5 εκατ. φορές από το YouTube –το υπό συζήτηση βιβλίο είναι η γραπτή μορφή αυτής της ομιλίας– περιλαμβάνει αναφορές σε ορισμένες συνθήκες που στην Ευρώπη αποτελούν πλέον παρελθόν.

Οχι, όμως, τόσο μακρινό παρελθόν και σίγουρα όχι και τόσο καλά θαμμένο ώστε να εφησυχάζουμε. Οταν, συγκεκριμένα, η Τσιμαμάντα Ενγκόζι Αντίτσι λέει ότι στην πατρίδα της, τη Νιγηρία, μια γυναίκα δεν μπορεί αν μπει ασυνόδευτη σε κλαμπ ή ότι κάθε φορά που μπαίνει σε νιγηριανό εστιατόριο με έναν άντρα «ο σερβιτόρος εκείνον τον χαιρετά κι εμένα με αγνοεί», θυμόμαστε, εμείς οι κάπως παλαιότερες, ότι αυτά τα φαινόμενα δεν ήταν άγνωστα στην Ελλάδα των αρχών της (περίφημης πλέον) δεκαετίας του ’80. Σήμερα τα κορίτσια μας τα ακούν ίσως ως κάτι σχεδόν γραφικό, αλλά δεν επαναπαυόμαστε. Σε εμένα την ίδια έτυχε, άλλωστε, παρόμοιο περιστατικό το περασμένο φθινόπωρο, στο κέντρο της Αθήνας.

Το πλήθος των ανισοτήτων που περιγράφει στο μαχητικό της κείμενο-ομιλία αφορά το σύνολο σχεδόν της σύγχρονης ζωής: οικογένεια, εργασία, ερωτικές σχέσεις, κοινωνική ζωή και, μολονότι τα παραδείγματά της προέρχονται κατά κύριο λόγο από τη Νιγηρία, παρόμοιες συνθήκες ισχύουν σε μεγάλο βαθμό ακόμη και στις ελίτ των δυτικών κοινωνιών. Είναι, οπωσδήποτε, πράγματα γνωστά αλλά για δείτε αυτό το παράξενο: σήμερα, με όλες τις κατακτήσεις και την πρόοδο, κι ενώ μένει ακόμη τεράστια απόσταση να διανυθεί, η επίκληση του φεμινισμού μοιάζει ενοχλητική, ντεμοντέ, σχεδόν αναχρονιστική.

Ενώ, δηλαδή, τα όσα καταγγέλλει η Αντίτσι δεν είναι μόνον αναμφισβήτητα αλλά «και λίγα είναι», σε σχέση με το τεράστιο πρόβλημα της ανισότητας των φύλων που παραμένει και εμμένει, μοιάζει ολοένα και δυσκολότερο να μιλήσεις γι’ αυτό χωρίς να προκαλέσεις αμηχανία, χωρίς να εισπράξεις εχθρότητα ή αδιαφορία. Είναι φανερό πως πρόκειται για σημαία που πρέπει να ξανασηκωθεί και δεν είναι ίσως καθόλου τυχαίο που τη σηκώνουν άνθρωποι του φρέσκου, καινούργιου, αναδυόμενου κόσμου, άνθρωποι της Αφρικής, ενδιάμεσοι πολιτισμών και γλωσσών, όπως η Αντίτσι.

Η διάσημη τραγουδίστρια Μπιγιονσέ, 4 μόνο χρόνια μικρότερη από την Αντίτσι, απογείωσε την ομιλία «σαμπλάροντας» τμήματά της στη μεγάλη επιτυχία της «Flawless». Μια μαύρη Αμερικανίδα καλλιτέχνις του «μαζικού» πολιτισμού δανείζεται τον πολιτικοποιημένο λόγο μιας ευπώλητης Αφρικανής συγγραφέως που, όπως η ίδια δηλώνει, μοιράζει τη ζωή της ανάμεσα στη Νιγηρία και τις ΗΠΑ. Ο φεμινιστικός λόγος της Αντίτσι ελάχιστα, πάντως, θυμίζει ό,τι γνωρίζουμε ως μάχιμο φεμινισμό από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ προηγούμενων δεκαετιών. Είναι, μέσα στην απλότητα και τη διαύγειά του, λόγος ζεστός και τρυφερός, εξίσου ανοικτός προς άνδρες και γυναίκες.

«Ο ανδρισμός είναι ένα σκληρό, μικρό κλουβί, και βάζουμε τ’ αγόρια μέσα σ’ αυτό το κλουβί», διαβάζουμε λίγο πριν συναντήσουμε το απόσπασμα που χρησιμοποίησε η Μπιγιονσέ: «Μαθαίνουμε στα κορίτσια να συρρικνώνονται, να γίνονται μικρότερα….». Δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι θα υπάρχουν ριζοσπάστριες φεμινίστριες που θα αντιμετωπίζουν γυναίκες σαν την Αντίτσι (και την Μπιγιονσέ) με επιφύλαξη ή και με ανοικτή περιφρόνηση. Αλλωστε, τόσο η Μπιγιονσέ όσο και η Αντίτσι υποστήριξαν ανοικτά τη Χίλαρι Κλίντον, σε αντίθεση με πολλούς αντισυστημικούς ριζοσπάστες που δεν έκρυψαν την προτίμησή τους για τον μισογύνη σεξιστή Τραμπ.

Σε έναν κόσμο όπου οι γυναίκες όχι μόνον αμείβονται λιγότερο από τους άντρες για την ίδια δουλειά, όχι μόνον πλήττονται από την ανεργία περισσότερο από αυτούς, όχι μόνον καταλαμβάνουν εντυπωσιακά λιγότερες θέσεις ευθύνης στην εργασία αλλά κινδυνεύουν, επιπλέον, να δουν τις πρόσφατες κατακτήσεις τους να σαρώνονται από την επίθεση τόσο του φονταμενταλιστικού Ισλάμ όσο και των συντηρητικών «αντισυστημικών» τύπου Τραμπ, η στάση και το μήνυμα ανθρώπων σαν την Αντίτσι είναι παραπάνω από αυτονόητα: είναι επειγόντως αναγκαία.

ΤΣΙΜΑΜΑΝΤΑ ΕΝΓΚΟΖΙ ΑΝΤΙΤΣΙ

«Ας είμαστε όλοι φεμινιστές»

μτφρ.-πρόλ.: Μαρία Ξυλούρη

εκδ.Μεταίχμιο, 2017, σελ. 56

ΣΧΕΤΙΚΑ TAGS
Καθημερινή | Πολιτισμός | Βιβλίο | φεμινισμός | Μπιγιονσέ

Βιβλίο: ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

NEWS ROOM
Hλεκτρονικά η φορολογική δήλωση ΦΠΑ καλεί το τμήμα φορολογίας | 14:07
Πενθήμερη ψηφοφορία στα κατεχόμενα για το δημοψήφισμα της Τουρκίας | 13:47
Ερωτήματα για την σχέση του Γουιλμπορ Ρος με Ρώσους ολιγάρχες | 13:44
Ο Ολάντ καταγγέλλει έλλειψη «αξιοπρέπειας» του Φιγιόν  | 13:41
ΑΕΛ: Ξεγύμνωμα… σκασμός... ή | 13:34
ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ
Viewed
Περιβάλλον
Οι δεκάδες «άγνωστοι» υγρότοποι της Αττικής | 23/03/2017
600 εκατομμύρια παιδιά θα στερούνται το νερό ως το 2040 | 22/03/2017
Σε κώμα η χελώνα που έφαγε 915 νομίσματα | 21/03/2017
Νέα εποχή για τις Πρέσπες | 19/03/2017
Ο Κοραλλιογενής Υφαλος εκπέμπει σήμα κινδύνου | 18/03/2017
Γαστρονόμος
Σπανακόρυζο στο φούρνο με αυγά και ανθότυρο | 23/03/2017
Τράιφλ με κρέμα νουτέλας, μπανάνες και μπισκότα Oreo | 21/03/2017
Ρεβιθάδα φούρνου με κρέμα φέτας | 20/03/2017
Ντοματοκεφτέδες με σαντορινιά φάβα | 19/03/2017
Κοτόπουλο στο φούρνο µε λαχανόρυζο | 18/03/2017
Άλλα άρθρα του ιδίου συγγραφέα
Newsroom Κ, Αθήνα
Ο Ολάντ καταγγέλλει έλλειψη «αξιοπρέπειας» του Φιγιόν  | 24/03/2017
ΑΤ&Τ, Verizon κόβουν διαφήμιση στην Google | 24/03/2017
Αποφυλακίστηκε ο πρώην πρόεδρος της Αιγύπτου, Χόσνι Μουμπάρακ | 24/03/2017
Ενόχληση Σόιμπλε για τoυς επαίνους Γκάμπριελ στην Ελλάδα | 24/03/2017
Οι ΗΠΑ ψηφίζουν για το Μαυροβούνιο την ερχόμενη βδομάδα | 24/03/2017
ΕΙΔΗΣΕΙΣ
Κύπρος
Πολιτική
Αθλητισμός
Οικονομική
Ελλάδα
Κόσμος
GoodLife
Πολιτισμός
Περιβάλλον
Υγεία
Media
Αγγελίες
Geek
Προσφορές
ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ
Απόψεις
Αφιερώματα
ΕΡΓΑΛΕΙΑ / ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ
Αναζήτηση
e-kathimerini
Έντυπη Έκδοση
mobile
iPnone
Tablet
Kathimerini on facebook
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Επικοινωνία
Διαφήμιση
Ταυτότητα
SPPMEDIA NETWORK
Ελληνική Έκδοση
24news.com.cy
4troxoi.24man.com.cy
24sports.com.cy
madtv.com.cy
livingetc.com.cy
mydeejay.com.cy
SPPMEDIA ACCOUNT
Login
Register
©2011 Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ All rigths reserved.
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΚΔΟΣΗ ΚΥΠΡΟΥ ΛΤΔ
ΜΙΑ ΚΟΙΝΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΛΤΔ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΩΝ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΑΕ
Design & Development by BDigital
Powered by Webstudio